سایکلون هوا چیست و چگونه کار می‌کند؟

سایکلون هوا دستگاهی است که جریان هوا و ذرات معلق را بدون نیاز به فیلترهای سنتی از هم جدا می‌کند. عملکرد آن بر اساس نیروی گریز از مرکز است؛ هوا و ذرات وارد محفظه سایکلون می‌شوند و جریان گردابی ایجاد می‌شود. ذرات سنگین به سمت دیواره‌ها حرکت کرده و به پایین محفظه سقوط می‌کنند، در حالی که هوای پاک از بالای دستگاه خارج می‌شود.

در موتورهای احتراق داخلی، نیروی تولیدی از انفجار سوخت باعث حرکت و چرخش قطعات داخلی موتور می‌شود. یکی از این قطعات پیستون است که حرکت خطی دارد و هنگام حرکت در محفظه سیلندر، کمپرس ایجاد می‌کند. این کمپرس نه تنها در فضای بالای پیستون، بلکه در فضای زیرین آن نیز ایجاد می‌شود، جایی که هوا و روغن وجود دارند. زیر موتور قطعات حیاتی مانند شاتون‌ها، میل‌لنگ و یاتاقان‌ها در حال حرکت و چرخش هستند و نیاز به روانکاری دارند.

حرکت پیستون در فضای زیرین موتور باعث ایجاد بخار روغن می‌شود و دمای بالای موتور نیز با افزایش تبخیر روغن این فرآیند را تشدید می‌کند. وظیفه اصلی سایکلون جمع‌آوری همین بخارات روغن و بازگرداندن آن‌ها به داخل موتور است.

یکی از سوالات مهم این است که بخارات روغن در زیر موتور تولید می‌شوند ولی سایکلون در بالای موتور و روی درب سوپاپ نصب شده است؛ پس این بخارات چگونه جمع‌آوری می‌شوند؟ در سر سیلندر موتور، قطعاتی مثل سوپاپ‌ها و میل بادامک‌ها وجود دارند که آن‌ها نیز نیاز به روانکاری دارند. مجراهای مخصوصی برای انتقال روغن و بخارات از زیر موتور به بالای موتور تعبیه شده‌اند. این جریان پیوسته بخارات روغن، در صورت عدم تخلیه و کاهش فشار، می‌تواند از مسیرهای مختلف مانند کاسه نمد میل‌سوپاپ، واشر در سوپاپ، گیج روغن یا درب روغن نشت کند. برای جلوگیری از این مشکل، خودروهای مختلف سیستم‌های متفاوتی برای جمع‌آوری و بازگرداندن بخارات به موتور دارند و در موتور EF7 این کار توسط سایکلون انجام می‌شود.

سایکلون بر بالاترین قسمت موتور یعنی روی درب سوپاپ نصب می‌شود. ساختار آن نسبتاً پیچیده است و شامل دیافراگم، فنر و قطعات دیگر می‌باشد. این قطعه قابل تعمیر نیست و در صورت خرابی باید تعویض گردد.

سایکلون یک قطعه مکمل نیز دارد که به آن شیر یکطرفه یا سوپاپ یکطرفه گفته می‌شود؛ ورودی این شیر به سایکلون و خروجی آن به منیفولد هوا متصل است. سایکلون تا حد امکان بخارات روغن را دوباره به حالت مایع درآورده و به موتور بازمی‌گرداند و باقی مانده بخارات را از طریق شیر یکطرفه به منیفولد هوا هدایت می‌کند.